Verenigingslid Ton Couperus (Diemen) is op 16 maart 2026 overleden. Ton was de laatste jaren niet meer actief in astrofotografie en we zagen hem ook niet meer op onze verenigingsbijeenkomsten. Zijn hoge leeftijd (85+) i.c.m. met gezondheidsredenen zou hem weerhouden hebben te kunnen komen.
Toen we onze bijeenkomst nog in het Oude Theater in Oss hielden, was Ton er vrijwel altijd bij. Steevast tijdens het programmaonderdeel ‘Meegebrachte opnamen’, trad Ton naar voren om zijn nieuwe opnamen te laten zien op het grote scherm. Ook zaten er vaak opnamen bij, vanuit het zuidelijk halfrond genomen. Ton ging namelijk vrijwel elk jaar naar Astrofarm Tivoli in Namibië, waar hij zelfs zijn 140 cm TEC APO-refractor meenam het vliegtuig in. Enthousiast als hij was: ook op hogere leeftijd (75+) deed hij die astrotrips nog en tijdens een reis in Zuid-Frankrijk was hij een keer gevallen. Hij hield tijdens de val zijn 140 mm TEC refractor zo goed en zo lang mogelijk vast, dat hij een pols brak!
Op de voorjaarsbijeenkomst van 23 april 2016 in Oss liet Ton opnamen zien van diverse (planetaire) nevels in o.a. sterrenbeelden Vela en Norma op het zuidelijk halfrond. Als afsluiter deelde hij het publiek mede, heel kort, bescheiden als hij was, dat hij een langjarig project eindelijk had af kunnen ronden: het vastleggen van de eigenbeweging van de ‘Ster van Barnard! Hij liet een gif-animatie van een geïnverteerd sterveld zien waarin de sterbeweging prachtig was vastgelegd. Alles was keurig gedocumenteerd van het jaar 1999 tot 2020! Het werd muisstil in de zaal… En aan het einde van de animatie was iedereen verbijsterd over wat men had gezien. Een daverend applaus volgde en het bestuur wist natuurlijk meteen aan wie de PrestatiePrijs 2016 uitgereikt zou worden: aan Ton Couperus!
Gif-animatie van de eigenbeweging van de Ster van Barnard (Ton Couperus):
In ASTROBulletin 34 (maart 2006) ging de redactie (destijds bestaande uit Jan Koet en Bert van Dijk) ‘Op bezoek bij… Ton Couperus’. Het verslag is in dat nummer vanaf pagina 37 te lezen. Daarin is te lezen dat Ton niet alleen een gepassioneerd astrofotograaf was, maar ook het rekenen aan baanelementen van planeten was een belangrijke zijpad. Die berekeningen ging heel diep en ver en de nauwkeurigheid kon zelfs wedijveren met JPL in Pasadena in de VS! Een pdf van het ASTROBulletin-artikel is op aanvraag verkrijgbaar via Bert van Dijk: superconductor@hetnet.nl
De zus van Ton schreef aan het verenigingsbestuur: “De conditie van Ton ging de laatste jaren achteruit al verzette hij zich hier met man en macht tegen. Zijn dood kwam daardoor voor ons toch nog onverwacht. Hij leefde zijn eigen leven, ging over hoge bergen, in de sterrenhemel zag hij een eigen schoonheid.”
-Bert van Dijk
Vereniging Werkgroep Astrofotografie 